Bu yazı üzerinde çalışırken Gazete Duvar yazarı sayın Mühdan Sağlam’ın genellikle enerji ve tabi kaynaklar bakanlığı veriler ve sayın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın konuya dönük makalesini dikkate aldığı enerji bazlı makalesinde belirttiği bazı hususları tırnak içinde belirterek Yozgat acil nükleer enerji santral ve nükleer enerji yan sanayisine yönelik yatırımlarda bize de yer verin demek Yozgat için yarının geç olacağını belirtmek istiyorum. “Enerji Bakanlığı'nın güncel verilerine göre Türkiye’nin elektrikte kurulu gücü Ağustos 2024 itibariyle 113.932 MW’ye ulaştı. Ulusal Enerji Planı 2025’te kurulu gücün 116,2 GW'ye çıkacağını öngörüyor. Benzer biçimde 2025 planlaması 116.2 GW’nin 2.4 GW’lık kısmı nükleerden gelecek diyor. Bir başka anlatımla Bakanlık 2025’te Akkuyu’nun en azından ilk reaktörünün faaliyete geçeceği görüşünde.”” Planın detayları incelendiğinde 2035’te kurulu gücün 189,7 GW'ye çıkacağı tahmin edilirken nükleerin bu tabloda 7.2 GW’lık bir pay alacağı ifade edilmiş. Akkuyu nükleer güç santralinin kapasitesinin 4-4.5 GW civarında olacağı göz önüne alındığında yeni nükleer santral yapılacağı açık. Peki nereye kaç santral yapılacak?”. Türkiye’nin de içinde bulunduğu iklim değişimiyle mücadele kapsamında ülkeler 1.5 derece emisyon oranı taahhütlerini yerine getirme gayretine şimdiden girmişlerdir. Türkiye bu hedefe 2053 de sıfır emisyon hedeflemektedir. Bakanlık daha çevreci yatırımları bu hedef doğrultusunda yapma gayretine girdi. Türkiye de benzer biçimde 2053’te net sıfıra ulaşmayı planlamaktadır. Yozgat ilimiz, Türkiye’nin merkezi konumundadır. Yozgat bu çınarın tam ortasındadır. Yozgat maddi ve manevi güçlü olduğunda ülkemizde gücüne güç katar. Alt yapı çalışmaları zaten olması gerekiyor su, elektrik, yol kara, hava yolu tesisleri çağdaşlığın gereğidir. Ama ülke bilimine, ekonomisine, ticaretine katkı sağlaması için yukarıda ifade ettiğim Nükleer enerji ve enerji hammaddesi üretim tesislerinin kurulması için biran evvel gayret edilmelidir. Bunun için siyasiler, bürokratlar ve kamuoyu basın yayın harekete geçmeli ve Yozgat Bozok Üniversitesi’de öncülük etmelidir. Bölgemizdeki Uranyum madeninin Yüksek Analizli Düşük oranlı Zenginleştirilmiş Uranyum (HALEU) a dönüştürecek tesisler için biran evvel girişimde bulunulmalıdır, Bölgemizdeki kömür madenlerinden grafit ve aktif karbon üretilecek tesisler hayata geçirilmelidir.
Tuz yataklarından elde edilen tuz ve türevlerinin işlenebilecek tesislerin kurulmalıdır. Bu altyapı birikimleri ve insan kaynakları birikimi ilimizde yeni nesil nükleer enerji tesisinin kısa olan kurulum süresini daha da kısaltacaktır. Su kaynağının fazlaca ihtiyacı olmadığı yeni nesil reaktörlerden, Erimiş Ttuz Reaktörü (Molten Solt Reaktors MSR) ve Sodyum Soğutmalı Hızlı Reaktör (SFR) bölgemiz için daha uygun olanlarıdır. Ayrıca elde edilen yakıt attığı kullanılabilir maddelerinde atıl hale gelmiş kömür madenlerinin galerilerinde depolanması hem pratik hem de güvenilir olacaktır. Sonuç olarak göçü tersinir hale çevirmek, daha donanımlı insan kaynağı, daha güçlü şehir ekonomisi kısaca daha yaşanılabilir bir Yozgat için bugünden harekete geçmeliyiz yarın çok geç olabilir. Bakanlığın 2035yılı planında nükleer enerjinin payı 7,2 GW öngörülmekte, bu kısmından Yozgat hak ettiği kısmı almalıdır. Yatırımların kısa sürede hizmete girebilecek türden yatırımlar olması üzerinde ısrarcı olunmalı yarın Yozgat için çok geç olabilir.
